Finanse
- cele i instrumenty: racjonalność aksjologiczna(finalna) - kryteria doboru celów konstruktywnych w ramach poszczególnych funkcji finansów publicznych, racjonalność instrumentalna (operacyjna) , racjonalność aksjologiczna (operacyjna) - kryteria doboru dochodowych i wydatkowych instrumentów osiągania celów.
- funkcja alokacyjna- alokacja w ramach fp oznacza kierowanie zasobów pieniężnych do dostarczanych dóbr oraz ich rozdział między różne dobra publiczne. Decyzje co do podziału między sektor publiczny i sektor prywatny, decyzje co do podziału ograniczonych zasobów pieniężnych między różne kategorie dóbr publicznych, decyzje co do podziału korzyści wynikających z konsumpcji.
- Optimum Pareto, optymalny podział zasobów pieniężnych powinien być zgodny z zasadą zrównania marginalnych użyteczności konsumpcyjnych poszczególnych dóbr konsumpcyjnych, warunek Pareto jest spełniony, jeśli w wyniku zmiany struktury wydatków wzrost użyteczności dla jednej grupy nie spowoduje zmniejszenia dla innych grup.
- Prawo Wagnera - wydatki publiczne, systematycznie wzrastają , chodzi o wzrost realny, a nie nominalny będący wynikiem inflacji. Ekstensywny-wzrost wydatków w wyniku pojawienia nowych zadań, intensywny - zwiększenia wydatków na już realizowane zadania i funkcje publiczne.
- przyczyny wzrostu wydatków publicznych - socjologiczne, historyczne - narastające wydatki publiczne z obsługi długu publicznego, ekonomiczno-społeczne (rozwój infrastruktury, zadań publicznych, redystrybucja), polityczne (implementacja zasad dobrobytu, rozwój parlamentaryzmu, wprowadzenie progresywności podatków,pojawienie się podatków konsumpcyjnych)
- Redystrybucja - wtórny podział, w warunkach gospodarki rynkowej jest doprowadzenie do zmian proporcji ukształtowanej w stanie pierwotnym, podział pierwotny jest wynikiem procesów dążących do ustalenia równowagi czynników wytwórczych. Redystrybucja dokonywana przez system ubezpieczeń społecznych ma miejsce na rynku pieniężnym i kapitałowym.